Eiwitten zijn nodig voor de opbouw en het onderhoud van de spieren, de organen, het zenuwstelsel en nodig voor veel andere processen in het lichaam. Kinderen en krachtsporters hebben één overeenkomst: ze zijn allebei bezig met groei en vormen dus voortdurend nieuw spierweefsel.

Bij intensieve (kracht)sportbeoefening dient 30 tot 35% van de voeding uit hoogwaardige eiwitten te bestaan.

In de praktijk kun je je lichaamsgewicht (in kilogrammen) vermenigvuldigen met de factor 1,8. De uitkomst is je eiwitbehoefte in grammen per dag. een sportief persoon van 80 kilogram heeft
nodig per dag:

80 x 1,8 = 144 gram eiwitten

Zowel bij kinderen als sporters bestaat een verhoogde behoefte aan eiwitten. Niet alle eiwitten zijn gelijkwaardig maar wel samengesteld uit dezelfde 20 aminozuren. Eiwitten worden uiteindelijk allemaal in het lichaam afgebroken tot deze aminozuren. Ze hebben verschillende functies en werken in verschillen delen van het lichaam.

De aminozuren worden via de darmwand opgenomen in het bloed.
Ze worden door het bloed naar de lever vervoerd. In de lever
gebeurt het volgende:

• aminozuren worden met behulp van bepaalde enzymen omgezet in nieuwe lichaamseiwitten
• eiwitten worden afgebroken tot aminozuren
• aminozuren worden afgebroken in een stikstofhoudende en een stikstofvrij gedeelte
• uit het stikstofhoudend gedeelte wordt onder andere ureum gevormd dat met de urine door de nier wordt uitgescheiden
• uit het stikstofvrije gedeelte wordt glucose gevormd dat energie levert aan hersenen en zenuwstelsel.

Eiwitten spelen een bijzonder belangrijke rol bij het welzijn van ons lichaam. In principe bestaan er twee soorten eiwitten: complete eiwitten leveren de juiste verhouding van de acht essentiële (noodzakelijke) aminozuren die nodig zijn voor weefselopbouw.
Voorbeelden hiervan zijn:

vlees, vis, eieren, melk en kaas.
Deze eiwitten gaan meestal gepaard met een flinke portie vetten. incomplete eiwitten missen enkele van de essentiële aminozuren. Op het moment dat deze incomplete eiwitten worden gecombineerd met kleine hoeveelheden uit complete bronnen worden zij volwaardig door het lichaam gebruikt. Voorbeelden zijn zaden, noten, erwten, granen en bonen.

Het combineren van complete en incomplete bronnen verschaft een gebalanceerdere voeding dan elke bron apart.
Belangrijke eiwitleveranciers zijn:

• vlees, vis en gevogelte
• melk en zuivelproducten
• kaas
• kwark
• eieren
• schaal- en schelpdieren
• peulvruchten
  
  Goed en goedkoop eiwitten bestellen?
  

In de boekenhandel zijn diverse tabellen in boekvorm verkrijgbaar waar ieder voedingsmiddel is onderverdeeld in koolhydraten, eiwitten en vet. Aan de hand van een dergelijke tabellen is het mogelijk om je eiwittenconsumptie te analyseren en indien nodig bij te sturen.

Een eiwitsupplement (in de vorm van een poeder) is een gebruiksvriendelijke manier om aan je eiwitbehoefte van iedere dag tegemoet te komen.

Tekst: Tobias van der Avort

Melkeiwitten hebben anabole werking

Onder de eiwitten in zuivelproducten bevinden zich stoffen met een anabole werking. Dat concluderen onderzoekers van de Harvard Medical School na een proef met zwaarlijvige politiemannen.

De onderzoekers selecteerden uit de politiemannen van het Cambridge Police Department 38 mannelijke proefpersonen. Hun vetpercentage was 25 tot 35 procent.

Hun gewicht was gemiddeld honderd kilo. De 38 mannen werden over drie groepen verdeeld.

Overtuigend, niet? Jammer dat niet bekend is of de deelnemers wisten wat voor soort preparaat ze kregen. Daardoor kun je het placebo-effect niet uitsluiten.

De onderzoekers probeerden te achterhalen welk bestanddeel van het preparaat het effect veroorzaakte. Daartoe lieten ze een machine de eiwitdeeltjes van het preparaat in twee groepen verdelen: de kleine deeltjes en de grote. Vervolgens namen ze verbrande ratten, verdeelden die in twee groepen, en gaven de ene groep de lichte eiwitdeeltjes, en de andere groep de zware. De groep met de lichte deeltjes herstelde het snelst. Dat onderzoek is nog niet gepubliceerd.

In andere studies kwam al aan het licht dat bepaalde melkeiwitten pijnprikkels dempen, de spijsvertering verbeteren, het immuunsysteem stimuleren en de bloeddruk verlagen.

Fabrikanten verwachten veel van actieve eiwitten. Ook supplementenreus Numico heeft geld in dit soort middelen geinvesteerd. Bijvoorbeeld in zijn colostrum-supplementenlijn. Colostrum is een zuivelproduct dat veel actieve eiwitten bevat.

Overigens heeft Numico zeer recent Met/RX, de producent van het hierboven besproken middel, opgekocht. Het was Numico daarbij kennelijk niet te doen om de kennis van Met/RX in te lijven. Betrouwbare bronnen melden namelijk dat negentig procent van het personeel van Met/RX gewoon op straat is gezet. Supplementwatchers denken dat Numico heeft Met/RX heeft willen vernietigen om de eigen investeringen in Colostrum veilig te stellen.

Bronnen

Voedingsmagazine 1, vol. 14, 2001, blz. 8-11. Het eiwitonderzoek: R. H. Demling, L. de Santi, Effect of a hypocaloric diet, increased protein intake and resistence training on lean mass gains and fat mass loss in overweight police officers. In: Annals of Nutrition and Metabolism nr. 44, blz. 21-29.

Tekst: Willem Koert, Ergogenics

Goed en goedkoop eiwitten bestellen?

Werken whey-preparaten?

'Je ziet overal advertenties voor wheyproteïnes. Verschrikkelijk duur. Zijn die dingen echt zo goed? Of is het allemaal verkooppraat?'

Wheyproteïnes zijn gemaakt van eiwit dat overblijft bij het maken van zuivelproducten als kaas, yoghurt en kwark. Het zijn vaak korte en dus lichte stukjes eiwit. Het gros van het eiwit in melk bestaat uit lange en zware ketens van vrij simpele, zichzelf steeds herhalende, ketens van aminozuren. Dat is het eiwit dat je lichaam gebruikt om spieren op te bouwen.

De korte stukje eiwit in whey hebben echter speciale functies. Koeien maken ze aan om hun kalveren meer weerstand te geven. Je kunt dan denken aan:

Lactoferrines: eiwitten die de opname van ijzer verbeteren en virussen, bacteriën en ontstekingen bestrijden;

immunoglobulines: eiwitten die zich hechten aan vreemde indringers zodat je afweercellen ze makkelijker kunnen vernietigen;

bovine serum albumine: levert grondstof voor glutathion, een anti-oxidant die het lichaam zelf aanmaakt.

De bijzondere eiwitten zorgen er voor dat het immuunsysteem beter werkt. Het gros van het eiwit dat het lichaam verbruikt komt op het conto van het immuunsysteem. Ontlasting van het immuunsysteem betekent: meer ruimte voor spiergroei. Daardoor zijn wheypreparaten interessant voor atleten.

Er is dus wat voor dit soort producten te zeggen. De bijzondere eiwitten lijken echter alleen te werken als het lichaam over voldoende eiwitten beschikt. Is dat niet het geval, dan worden veel van die kostbare stoffen gebruikt voor de opbouw van spierweefsel. Pas als je de basis van je voeding op een rijtje hebt, werpen ze vruchten af. Is dat bij jou niet het geval, besteed dan je lieve geld alsjeblieft aan het spul uit het koelvak van je supermarkt - en niet aan wheyproducten.

Voor de echte fanaten is er nieuwe lijn artikelen van eiwitproducten, die nog krachtiger eiwitten bevatten dan de wheypoeders. Een voorbeeld daarvan is ImmunePro Rx.

Het verschil tussen een preparaat als ImmunePro en een gewone whey is dat whey-proteïne een bijproduct is dat overblijft bij de bereiding van zuivelproducten zoals kaas en yoghurt. De industrie gebruikt daarbij hoge temperaturen om ziektekiemen te doden. Die temperaturen beschadigen eiwitten. ImmunePro Rx is echter geen bijproduct. De producent maakt ImmunePro Rx rechtstreeks van melk. Een filtrageproces haalt de eiwitten uit de melk zonder dat daar hoge temperaturen aan te pas komen.

Tekst: Willem Koert, Ergogenics